Praktische uitleg over veilige opslag van verpakte gevaarlijke stoffen
Deze uitleg gebruikt PGS 15:2021 versie 1.0. Als PGS 15 voor uw opslag geldt, is 2021 de standaardversie. Uw vergunning of een apart overheidsbesluit kan andere of aanvullende opslagregels bevatten. Controleer daarom de voorschriften in uw omgevingsvergunning en eventuele maatwerkbesluiten. Gaat u de opslag starten of wijzigen, doe dan de Vergunningcheck voor “Gevaarlijke stoffen opslaan in verpakking of gasflessen”; het resultaat toont ook de contactgegevens van de betrokken overheid. Open de Vergunningcheck Bekijk PGS 15:2021 versie 1.0
PGS 15 is de Nederlandse richtlijn voor de veilige opslag en tijdelijke opslag van verpakte gevaarlijke stoffen. De richtlijn helpt organisaties voldoen aan eisen voor brandveiligheid, arbeidsveiligheid, omgevingsveiligheid en brand- en rampenbestrijding.
Controleer de PGS-ondergrenzen én de afzonderlijke drempels van het Bal. Ook een vergunning of maatwerk kan bepalen welke voorschriften gelden.
Verpakte gevaarlijke stoffen van verscheidene ADR-klassen, CMR-/CLP-stoffen, afvalstoffen en meer (zie hieronder).
Van brandwerendheid en opvang bij lekkage tot veilige stellingen, pictogrammen en tijdelijke opslag.
Een actueel overzicht helpt risico's beheersen, juiste maatregelen treffen en autoriteiten informeren.
Stoffen van diverse ADR-klassen, verpakt voor transport worden opgeslagen.
PGS 15:2021, tabel 1 , noemt opslag vanaf 400 kg gewasbeschermingsmiddelen of biociden die aan de daarin genoemde gevarencriteria voldoen. Niet ieder middel valt automatisch onder PGS 15; onder 400 kg geldt de zorgplicht uit de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden.
CMR-stoffen zoals bedoeld in PGS 15 en stoffen met acute toxiciteit categorie 1, 2 of 3 volgens CLP. Niet iedere CLP-geclassificeerde stof valt alleen daarom onder deze PGS-categorie.
Voor ADR-klasse 6.2 omvat PGS 15:2021 alleen classificatiecodes I3 en I4: UN 3291 en UN 3373. UN 2814 en UN 2900 vallen buiten dit toepassingsgebied (tabel 1).
Afvalstoffen met vergelijkbare chemische of fysische eigenschappen als gevaarlijke stoffen.
Er is geen algemene PGS 15-ondergrens van 50 kg. De ondergrens hangt af van de stofgroep, ADR-klasse, verpakkingsgroep en eventuele bijkomende gevaren.
Kunt u de ADR-klasse, verpakkingsgroep, H-zinnen of hoeveelheid niet vaststellen? Vraag dan eerst een actueel VIB op en laat de classificatie controleren voordat u een opslagvoorziening kiest.
Voor originele, gesloten LQ/EQ-transportverpakkingen kan binnen PGS 15 onder voorwaarden tweemaal de ondergrens gelden. Deze versoepeling verandert de Bal-drempels niet. Ook onder de PGS-ondergrenzen blijven andere veiligheidsverplichtingen gelden.
Registreer in Stoffenjournaal uw producten, hoeveelheden en opslaglocaties. Stoffenjournaal koppelt beschikbare VIB- en ADR-gegevens en signaleert bepaalde aandachtspunten voor opslag volgens PGS 15:2021. Zo ziet u welke producten en combinaties extra controle vragen.
De signalering is geen volledige juridische beoordeling. Controleer daarnaast altijd de officiële Vergunningcheck, uw omgevingsvergunning, maatwerkbesluiten en de feitelijke inrichting van de opslag.
Voor een opslagvoorziening volgens hoofdstuk 3 van PGS 15:2021 gelden eisen aan brandcompartimentering en weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag (WBDBO), doorgaans 60 minuten (§ 3.2). Voor brandveiligheidsopslagkasten (§ 3.3), uitpandige opslag en tijdelijke opslag (hoofdstuk 5) gelden eigen voorwaarden en uitzonderingen. Een kast hoeft dus niet zonder meer een afzonderlijke bouwkundige opslagruimte te zijn.
Veilige opslag vraagt ook om orde en netheid, controle van verpakkingen, duidelijke instructies en deskundig personeel. PGS 15:2021 werkt dit uit in onder meer § 3.4 en § 3.14. Bijlage A bevat afkortingen, begrippen en definities.
Stelt kaders voor een veilige fysieke leefomgeving bij bedrijven.
Beschermt werknemers tegen gevaarlijke situaties.
Richt zich op rampenbestrijding en gezamenlijke hulpverlening.
Regelt het veilig uitvoeren van transport en verhandeling van gevaarlijke stoffen.
Voor bedrijven betekent PGS 15 vooral dat zij moeten kunnen beoordelen:
Actuele officiële tekst van het Besluit activiteiten leefomgeving.
Open bron: Besluit activiteiten leefomgevingActuele officiële tekst van de Omgevingswet.
Open bron: OmgevingswetActuele officiële tekst van de Wet veiligheidsregio’s.
Open bron: Wet veiligheidsregio’sOfficiële EUR-Lex-publicatie van de CLP-verordening over de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels.
Open bron: CLP-verordening (EG) nr. 1272/2008Actuele officiële tekst van de Arbeidsomstandighedenwet op wetten.overheid.nl.
Open bron: ArbeidsomstandighedenwetBepaal eerst welk wettelijk kader of welke vergunning voor uw opslag geldt. Controleer daarna het toepassingsgebied, de hoeveelheden en de voorschriften van de toepasselijke PGS-versie. Leg de gekozen opslagmaatregelen en de onderbouwing vast.
Er is een nieuwere publicatie: PGS 15:2025 versie 1.1 (april 2026). In het document staat dat deze versie inhoudelijk gelijk is aan de door het Bestuurlijk Omgevingsberaad vastgestelde PGS 15:2025 versie 1.0 (januari 2025). In versie 1.1 zijn het interactieve risicodiagram toegevoegd en enkele koppelingen in scenario's, doelen en maatregelen hersteld.
In PGS 15:2025 heet de scheidingsmatrix bijlage E.2, tabel 9.
Let op: PGS 15:2025 is niet aangewezen in de Omgevingsregeling ; daar is PGS 15:2021 versie 1.0 voorgeschreven (zie ook IPLO over de aanwijzingsstatus van PGS 15:2025 ). Volgens IPLO kan de 2025-versie wel relevant zijn via gelijkwaardigheid, maatwerk of een vergunning. Status gecontroleerd op 28-09-2026.
Artikel 4.2 lid 9 van het Arbeidsomstandighedenbesluit verplicht een overzicht van de gevaarlijke stoffen bij de RI&E wanneer werknemers daaraan kunnen worden blootgesteld. Een PGS-journaal geldt waar de toepasselijke PGS-maatregelen of de vergunning dat vereisen. Een volledig stoffenjournaal helpt u in beide gevallen te laten zien welke stoffen aanwezig zijn en welke maatregelen daarbij horen.
