Hoe moet worden omgegaan met gemorste of gelekte stoffen?
Kort antwoord
In een opslag volgens PGS 15 worden gemorste of gelekte stoffen meteen opgeruimd met geschikte middelen (absorberen, neutraliseren of immobiliseren). Zorg dat lekkende verpakkingen direct worden veiliggesteld (bijv. in een overmaatse vat) en dat verspreiding naar putten of water wordt voorkomen. Uitzonderingen of aanvullende eisen kunnen gelden afhankelijk van stof, hoeveelheid, verpakking en locatie.
Praktische consequentie
- Stop de bron: sluit de lekkage af, zet de ruimte af en draag passende PBM.
- Beperk verspreiding: dicht afvoerputten af, gebruik lekbakken en absorptiemiddelen rond de bron.
- Ruim op: gebruik geschikte absorptiemiddelen of (indien van toepassing) neutralisatiemiddelen; verzamel verontreinigd materiaal in geschikte vaten voor afvoer als gevaarlijk afval.
- Veiligstellen verpakking: plaats een lekkend blik/vat/IBC in een overmaatse verpakking (overpak) of herstel de lekdichtheid als dat veilig kan.
- Ventileer indien dampen vrijkomen, voorkom ontstekingsbronnen waar brandbare dampen kunnen ontstaan.
- Herstel de normale situatie: controleer de opvangvoorziening, reinig de vloer en verwijder afzettingen; vervang aangebroken absorptiemiddelen in de spillkit.
- Leg vast: noteer stofnaam, UN-nummer (indien bekend), hoeveelheid, oorzaak, genomen maatregelen en vervolgacties; actualiseer indien nodig de stoffenlijst en incidentregistratie.
- Toets of aanvullende maatregelen gelden voor tijdelijke opslag van opgeruimde restanten en voor herindeling van beschadigde of gelekte verpakkingen.
Toelichting
- Volgens PGS 15 worden gemorste of gelekte gevaarlijke stoffen en/of CMR-/CLP-stoffen zo snel mogelijk opgeruimd, met passende middelen om te immobiliseren, neutraliseren of absorberen; lekkende verpakkingen worden direct veiliggesteld, bijvoorbeeld door ze in een overmaatse verpakking te plaatsen.
- PGS 15 beschrijft dat een opslagvoorziening voorzieningen heeft om gelekte of gemorste vloeistoffen op te vangen; hiermee wordt voorkomen dat vloeistof zich ongecontroleerd verspreidt.
- Daarnaast moeten er maatregelen zijn om verspreiding via riool of oppervlaktewater te voorkomen, en bij bestaande situaties moeten instructies beschikbaar zijn om rioolputten in geval van lekkage af te dichten.
- PGS 15 benoemt doelen na een lekkage: opvang en opruimen, voorkomen van ongewenste reacties en het ontstaan van een gevaarlijke atmosfeer, en adequaat reageren om effecten op medewerkers te voorkomen (noodorganisatie, competentie, bereikbaarheid en vluchtwegen).
Scope-opmerking
Citaat
Citaat 1: “Gemorste of gelekte gevaarlijke stoffen... worden zo snel mogelijk opgeruimd.... materialen aanwezig... te immobiliseren, te neutraliseren of te absorberen.” Bestand: PGS 15_2025 versie 1.1 (april 2026).pdf