Directe handelingsinstructie
Werknemers zien direct wat ze wel en niet mogen doen.
ARBOWET ARTIKEL 8 · VIB SAMENVATTING
Werkplekinstructiekaart (WIK)
Veilig werken met gevaarlijke stoffen, in één oogopslag. Een beknopte A4-instructiekaart voor op de werkplek, direct afgeleid van het veiligheidsinformatieblad (VIB).
Voldoet aan de eisen van de Nederlandse Arbeidsinspectie
+ gevaren · + pbm · + ehbo
KORTE DEFINITIE
Wat is een werkplekinstructiekaart?
De WIK (Werkplekinstructiekaart) is een beknopt A4-document dat de essentiële veiligheidsinformatie uit een complex VIB samenvat voor de medewerker op de werkvloer. Waar een VIB vaak 10 tot 30 pagina's telt, geeft de WIK in één oogopslag antwoord op de drie belangrijkste vragen: wat zijn de gevaren, welke beschermingsmiddelen zijn nodig, en wat te doen bij een incident?
"De WIK vervangt het VIB niet, maar vertaalt het naar direct toepasbare werkvloertaal."
Visueel en herkenbaar
Duidelijke symbolen, PBM-iconen en signaalwoorden.
Aangepast aan de werkplek
Instructies afgestemd op de specifieke handeling of afdeling.
WETTELIJKE BASIS
Voorlichting moet de werkvloer bereiken
De Arbowet verplicht werkgevers om werknemers doeltreffend voor te lichten over de risico's van gevaarlijke stoffen en de maatregelen die genomen moeten worden.
Arbowet artikel 8
Werkgevers zijn verplicht om doeltreffende voorlichting en instructies te geven over risico's.
Arbobesluit hoofdstuk 4
Specifieke regels voor gevaarlijke stoffen: blootstellingsbeheersing en verplichte inzet van de juiste PBM's.
Inspectie NLA
De Arbeidsinspectie toetst actief of werknemers aantoonbaar op de hoogte zijn van risico's op de vloer.
VASTE ONDERDELEN
Wat staat er op een goede WIK?
Alleen de relevante data voor de werkvloer. Geen overbodige ballast, maar exact wat nodig is om veilig te werken.
1. Gevaren en symbolen
Productnaam, CLP-gevarenpictogrammen, signaalwoord (Gevaar/Waarschuwing) en belangrijkste H-zinnen.
2. Persoonlijke bescherming
Handschoentype, adembescherming, veiligheidsbril en werkkleding (rubriek 8).
3. Veilig gebruik
Ventilatie-eisen, verboden handelingen, veilige opslag en overgietinstructies (rubriek 7).
4. Eerste hulp
Wat te doen bij inademing, huid- of oogcontact en inslikken inclusief spoeltijden (rubriek 4).
5. Morsen en lekkage
Absorptiematerialen, neutralisatie, ontruimings- en ventilatiemaatregelen (rubriek 6).
6. Afval en opslag
Afvoer van verontreinigde materialen, opslagcondities en incompatibele stoffen (rubriek 13).
HET VERSCHIL UITGELEGD
WIK, VIB of VIB-werkplekkaart?
Drie verschillende documenten die elkaar aanvullen. Zo verhouden ze zich tot elkaar in de praktijk:
| Kenmerk | Veiligheidsinformatieblad (VIB) Volledig brondocument | Werkplekinstructiekaart (WIK) Praktische instructie | VIB-werkplekkaart Snelle digitale toegang |
|---|---|---|---|
| Primair doel | Volledige veiligheidsinformatie | Praktische handelingsinstructie | Directe digitale toegang |
| Omvang | Vaak 10–30 pagina's | Maximaal 1 A4-tje | 1 pagina met QR-code |
| Doelgroep | Veiligheidskundigen & arbodienst | Medewerkers op de werkvloer | Iedereen op de werkvloer |
| Aangepast aan werkplek | Nee, productgebonden | Ja, afgestemd op handeling | Nee, gekoppeld aan opslag/stof |
| Wettelijke basis | REACH-verordening (art. 31) | Arbowet (art. 8) en Arbobesluit | Toegangsplicht (REACH art. 35) |
| Bijzonderheden | Wettelijk verplicht van leverancier | Samenvatting in begrijpelijke taal | Digitale koppeling via QR-code |
Beste combinatie: WIK met geïntegreerde QR-code
De werknemer ziet direct de instructies én kan via de QR-code direct het volledige VIB inzien.
ACTIEVE WERKPLEK
WIK voor de actieve werkomgeving
Machines, mengtafels, spuitcabines en doseerstraten. Hier moet de werknemer direct zien welke PBM's nodig zijn zonder eerst een document te hoeven scannen of openen.
Essentieel voor de directe veiligheid bij het uitvoeren van handelingen
OPSLAG EN DOORGANG
VIB-bereikbaarheid voor meerdere stoffen
Chemicaliënkasten, magazijnen en PGS 15-ruimtes. Eén VIB-werkplekkaart met QR-code geeft direct toegang tot alle veiligheidsbladen van de aanwezige voorraad.
Ideaal voor plekken waar opslag centraal staat en niet gewerkt wordt
SNEL EN FOUTLOOS
Van VIB naar WIK in drie overzichtelijke stappen
Stoffenjournaal.nl automatiseert het hele proces. Upload uw veiligheidsinformatieblad en het systeem genereert automatisch een concept-WIK met alle relevante velden al ingevuld.
-
VIB naar data: automatische extractie
Geen handmatige invoer van gevaarszinnen, PBM's of eerstehulpmaatregelen.
-
Aanpassen aan de werkvloer
Voeg specifieke werkplekinstructies, afzuigingsvereisten of afdelingsgegevens toe.
-
Bedrijfsprofiel en maatwerk
Uw bedrijfslogo, werkpleknaam en specifieke contactgegevens direct op de kaart.
-
Te allen tijde up-to-date
Wijzigt het brondocument? Het systeem past automatisch alle gekoppelde WIK's aan.
In 3 stappen een complete WIK
-
1
Upload het VIB
Sleep uw PDF-bestand naar Stoffenjournaal.nl. Het systeem extraheert automatisch alle veiligheidsgegevens.
-
2
Controleer en verfijn
Bekijk de gegenereerde PBM's, eerstehulpmaatregelen en handelingsinstructies in het dashboard.
-
3
Print en hang op
Download direct een overzichtelijke PDF met QR-code en bevestig deze bij de werkplek.
VEELGESTELDE VRAGEN
Praktische vragen over WIK's
Is een werkplekinstructiekaart wettelijk verplicht?
Arbowet artikel 8 verplicht werkgevers tot doeltreffende voorlichting en onderricht over de risico's van gevaarlijke stoffen en de te nemen beschermingsmaatregelen. Hoewel de specifieke term 'WIK' niet letterlijk in de wet staat, geldt een werkplekinstructiekaart bij de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) en arbodeskundigen als dé bewezen standaard om aantoonbaar aan deze wettelijke voorlichtingsplicht te voldoen.
Wat is het verschil tussen een WIK en een VIB?
Een VIB (Veiligheidsinformatieblad) is een uitgebreid technisch en juridisch brondocument van 16 rubrieken bedoeld voor preventiemedewerkers, toxicologen en hulpdiensten. Een WIK is een beknopte, visuele werkinstructie van maximaal 1 A4 voor de operationele medewerker op de werkplek, gericht op direct veilig handelen, PBM's en eerste hulp.
Hoe vaak moet een werkplekinstructiekaart worden vernieuwd?
Een WIK moet worden geactualiseerd zodra er een herziene versie van het VIB verschijnt, wanneer werkprocessen of blootstellingsomstandigheden veranderen, of na een interne RI&E-evaluatie. In Stoffenjournaal.nl worden gekoppelde WIK's automatisch gesignaleerd wanneer een nieuw VIB wordt geüpload.
Wie maakt de WIK en wie is er verantwoordelijk voor?
De werkgever is wettelijk eindverantwoordelijk voor veilige werkomstandigheden en de juiste instructies. In de praktijk stelt een preventiemedewerker, veiligheidskundige of KAM-coördinator de kaarten op. Stoffenjournaal.nl automatiseert de extractie uit het VIB, zodat de deskundige de concept-WIK enkel nog hoeft te controleren en accorderen.
Maak een duidelijke WIK voor iedere actieve werkplek
Begin vandaag nog — voldoe aan Arbowet art. 8 en bescherm uw medewerkers met heldere werkinstructies. Upload uw veiligheidsinformatiebladen en genereer direct professionele werkplekinstructiekaarten inclusief QR-code.