Welke eisen gelden voor markering en etikettering bij luchtvervoer van gevaarlijke stoffen?
Kort antwoord
Bij luchtvervoer gelden luchtvaartregels voor markering en etikettering van gevaarlijke stoffen, niet PGS 15 of alleen ADR. Verpakkingen moeten herkenbaar, leesbaar en passend bij de luchtvrachtzending zijn gemarkeerd en geëtiketteerd. Let op: dit hangt af van stof, hoeveelheid, verpakking, modaliteit en bestemming.
Praktische consequentie voor de gebruiker
- Controleer vóór verzending per vliegtuig in elk geval
- **UN-nummer en proper shipping name**: deze moeten aansluiten bij de gevaarlijke stof.
- **Transportklasse en eventuele bijkomende gevaren**: bepaal welke gevarenetiketten nodig zijn.
- **Verpakkingsgroep en verpakkingsinstructie**: gebruik alleen een verpakking die voor luchtvervoer is toegestaan.
- **Markering op het collo**: zorg dat de vereiste markeringen goed zichtbaar en leesbaar zijn.
- **Gevaarsetiketten**: breng de juiste luchtvrachtetiketten aan op de buitenverpakking.
- **Limited quantities**: als de zending als beperkte hoeveelheid per lucht wordt verzonden, controleer of het juiste limited-quantity-kenmerk voor luchtvervoer wordt gebruikt.
- **Overpack**: als meerdere colli in een omverpakking zitten, moeten de markeringen en etiketten zichtbaar blijven of op de overpack worden herhaald.
- **Documentatie en operator-eisen**: controleer ook de eisen van de luchtvaartmaatschappij of afhandelaar; die kunnen praktisch strenger uitwerken.
- **Training**: laat classificatie, verpakking, markering, etikettering en documentatie uitvoeren of controleren door personen met passende gevaarlijke-stoffenkennis voor luchtvracht.
Toelichting
Volgens de opgehaalde luchtvaartgerelateerde bron wordt voor beperkte hoeveelheden verwezen naar de ICAO Technical Instructions. De bron laat zien dat colli die volgens de ICAO Technical Instructions voor luchtvervoer als limited quantity zijn verpakt, een specifiek ruitvormig kenmerk met de letter **“Y”** mogen dragen. Dat kenmerk moet goed zichtbaar en leesbaar zijn en in beginsel 100 mm × 100 mm groot zijn; bij kleine verpakkingen mag het kleiner zijn, zolang het duidelijk zichtbaar blijft.
De opgehaalde IMDG-bron benoemt ook multimodale herkenning: een verpakking met het luchtvervoer-limited-quantity-kenmerk kan onder voorwaarden ook voor zeevervoer als limited quantity worden herkend. Daarbij blijven de benodigde markeringen en etiketten voor luchtvervoer uit de ICAO Technical Instructions van belang.
Voor vervoer in een keten met luchtvervoer geeft de opgehaalde ADR-bron aan dat informatie en markering/etikettering volgens de ICAO Technical Instructions kunnen worden gebruikt, mits eventuele aanvullende ADR-informatie wordt toegevoegd wanneer het wegdeel ook onder ADR valt.
Modaliteits- of scope-opmerking
Deze vraag gaat over **luchtvervoer**. Daarvoor zijn de ICAO Technical Instructions leidend. ADR is vooral relevant als er vóór of na de vlucht ook wegvervoer plaatsvindt, bijvoorbeeld van magazijn naar luchthaven of van luchthaven naar ontvanger.
Citaat
"The symbol “Y” shall be placed in the centre of the mark and shall be clearly visible." "including all necessary marks and labels specified in parts 5 and 6" "volgens de voorschriften van de IMDG Code of de Technische Instructies van de ICAO"