Hoe moet worden omgegaan met onverenigbare combinaties bij opslag van gevaarlijke stoffen?
Kort antwoord
Onverenigbare stoffen (bijv. zuren en basen, brandbare vloeistoffen en oxidatoren) moeten gescheiden worden opgeslagen zodat geen gevaarlijke reactie kan ontstaan. Scheiden kan praktisch per vak, stellingniveau, aparte opslagvoorziening of met afzonderlijke lekbakken in een veiligheidskast. Uitzonderingen en ondergrenzen kunnen gelden; toets altijd per stof en verpakking.
Praktische consequentie
- Inventariseer per product: stofnaam, UN-nummer, ADR-klasse en eventuele bijkomende gevarenlabels, hoeveelheid en verpakking.
- Toets of combinaties onverenigbaar zijn; gebruik de PGS 15-handreiking (Bijlage E) om te bepalen welke categorieën u moet scheiden.
- Organiseer de scheiding
- In magazijnen: deel in per vak en per stellingniveau; plaats onverenigbare stoffen niet naast of boven elkaar.
- In brandveiligheidsopslagkasten: scheid categorieën met afzonderlijke lekbakken; voor elke te scheiden categorie een eigen lekbak.
- Indien nodig: gebruik aparte opslagvoorzieningen voor lastig te scheiden groepen.
- Leg keuzes vast (bijv. in het UPD/werkafspraken): welke combinaties wel/niet samen, hoe de scheiding is geborgd, en hoe u controleert.
- Controleer bij kleine verkoop- of verzendverpakkingen (LQ/EQ) of een vrijstelling van scheiding van toepassing kan zijn.
- Houd ook rekening met aanverwante/koopmansgoederen: die mogen alleen samen in een vak als er geen onverenigbare combinaties ontstaan.
Toelichting
- Volgens PGS 15 moeten verpakte gevaarlijke stoffen die bij gelijktijdig vrijkomen een groter effect kunnen veroorzaken, gescheiden worden opgeslagen. Dit is de kern van maatregel M35; Bijlage E geeft het toetsingskader en voorbeelden (o.a. brandbare vloeistof met oxidator scheiden; zuur en base scheiden).
- PGS 15 beschrijft dat scheiding praktisch kan via vakindeling, aparte opslagvoorzieningen en het vermijden van verticale combinaties in stellingen (M36) om reacties bij lekkage te voorkomen.
- In brandveiligheidsopslagkasten kan stoffenscheiding worden bereikt door verschillende categorieën in afzonderlijke lekbakken te plaatsen; per te compartimenteren categorie is een eigen lekbak nodig.
- Als scheiding in één ruimte niet haalbaar is, kan u producten met verschillende gevaarseigenschappen in aparte opslagvoorzieningen plaatsen; voor bijtende stoffen (zuur/base) blijft altijd een onderlinge toets vereist.
- Kleine verpakkingen onder gelimiteerde of vrijgestelde hoeveelheden (LQ/EQ) vallen niet onder de scheidingsmaatregel van M35; beoordeel wel of dit op uw zending van toepassing is.
- PGS 15 staat toe dat gevaarlijke stoffen en aanverwante/koopmansgoederen in hetzelfde vak staan als het geen onverenigbare combinaties zijn; maak dit zichtbaar en geborgd in uw aanpak/UPD.
Citaat
Citaat 1: “Verpakte gevaarlijke stoffen… die met elkaar gevaarlijke reacties kunnen aangaan, worden gescheiden van elkaar opgeslagen.” Bestand: PGS 15_2025 versie 1.1 (april 2026).pdf