Welke ADR-vrijstellingen en bijzondere bepalingen kunnen gelden bij vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg?
Kort antwoord
Bij vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg kunnen ADR-vrijstellingen gelden, maar alleen als de zending aan de voorwaarden voldoet. Denk aan vrijstellingen door de aard van het vervoer, kleine hoeveelheden per transporteenheid, gelimiteerde hoeveelheden, vrijgestelde hoeveelheden, bijzondere bepalingen of ongereinigde lege verpakkingen. Controleer dit altijd per stof en per zending.
Praktische consequentie voor de gebruiker
Praktisch betekent dit: behandel een ADR-vrijstelling niet als “geen regels meer”, maar als een **voorwaardelijke verlichting van ADR-eisen**.
- Controleer per zending in elk geval
- **UN-nummer en juiste vervoersnaam**: hiermee vindt u de juiste regel in ADR-tabel A.
- **ADR-klasse en verpakkingsgroep**: deze bepalen mede welke vrijstelling mogelijk is.
- **Kolom (6) van ADR-tabel A**: daarin staan eventuele **bijzondere bepalingen** die voor die stof gelden.
- **Hoeveelheid per verpakking en per transporteenheid**: dit is nodig voor bijvoorbeeld gelimiteerde hoeveelheden, vrijgestelde hoeveelheden of de vrijstelling op basis van hoeveelheden per transporteenheid.
- **Verpakking en etikettering**: ook bij een vrijstelling kunnen verpakkings-, markerings- of etiketteringseisen blijven gelden.
- **Ongereinigde lege verpakkingen**: controleer of de gevaren echt zijn weggenomen; anders kan ADR nog steeds relevant zijn.
- **Nederlandse aanvullende regels**: bij vervoer over de weg in Nederland kunnen VLG-bepalingen extra voorwaarden geven, bijvoorbeeld bij laden/lossen of slechte weersomstandigheden.
Toelichting
Volgens ADR zijn er meerdere groepen vrijstellingen. ADR 1.1.3 noemt onder meer vrijstellingen die samenhangen met de aard van het vervoersproces, vervoer van gassen, vloeibare brandstoffen, bijzondere bepalingen, gelimiteerde hoeveelheden, vrijgestelde hoeveelheden, ongereinigde lege verpakkingen en vervoerde hoeveelheden per transporteenheid.
Belangrijk is vooral de koppeling met **ADR-tabel A**. Als bij een stof in kolom (6) een bijzondere bepaling staat, kan die bepaling het vervoer geheel of gedeeltelijk van ADR-voorschriften vrijstellen. Daarnaast kunnen stoffen onder voorwaarden gebruikmaken van hoofdstuk 3.4 voor **gelimiteerde hoeveelheden** of hoofdstuk 3.5 voor **vrijgestelde hoeveelheden**.
Voor **ongereinigde lege verpakkingen**, zoals lege jerrycans, vaten, IBC’s of grote verpakkingen, noemt ADR een vrijstelling als passende maatregelen zijn genomen om mogelijke gevaren uit te sluiten. Dat betekent in de praktijk dat u moet kunnen onderbouwen dat resten, dampen of andere gevaren niet meer aanwezig zijn of voldoende zijn weggenomen.
Voor Nederland is ook de VLG relevant. De opgehaalde regeling verwijst onder meer naar de vrijgestelde hoeveelheden van ADR 1.1.3.6 en koppelt daaraan nationale voorschriften, zoals toezicht bij laden en lossen van bepaalde klasse 1-stoffen en beperkingen bij slecht zicht of glad wegdek.
Modaliteits- of scope-opmerking
Citaat
"Het vervoer van bepaalde gevaarlijke goederen wordt door bepaalde bijzondere bepalingen van hoofdstuk 3.3 gedeeltelijk of geheel" "Bepaalde gevaarlijke goederen kunnen zijn onderworpen aan vrijstellingen, onder voorwaarde dat is voldaan aan de voorschriften van hoofdstuk 3.4." "Ongereinigde lege verpakkingen... zijn niet onderworpen aan de voorschriften van het ADR, indien geschikte maatregelen zijn genomen"