Wat is het 4-stappenplan van de Nederlandse Arbeidsinspectie en hoe ondersteunt Stoffenjournaal.nl dit?
Kort antwoord
Het 4-stappenplan helpt werkgevers om veilig werken met gevaarlijke stoffen te organiseren: inventariseren, beoordelen, maatregelen nemen en borgen. De Nederlandse Arbeidsinspectie gebruikt deze indeling in de zelfinspectie voor gevaarlijke stoffen. Het is een praktische uitwerking van verplichtingen uit de Arbowet en het Arbobesluit , geen afzonderlijke wet. Stoffenjournaal.nl ondersteunt deze stappen met het Arbo-stoffenregister, werksituaties, beoordelingsrapporten, vastgelegde maatregelen en werkplekinstructies. De applicatie ondersteunt uw dossier en het beheer daarvan; zij voert niet automatisch de volledige blootstellingsbeoordeling uit en verklaart uw bedrijf niet wettelijk conform.
Stap 1: Inventariseren
Breng in kaart aan welke gevaarlijke stoffen werknemers kunnen worden blootgesteld. Neem ook stoffen mee die tijdens het werk ontstaan, zoals lasrook of houtstof.
In Stoffenjournaal.nl komen geregistreerde producten terug in het Arbo-stoffenregister. U kunt VIB's koppelen en processtoffen handmatig toevoegen. Per stof legt u werksituaties vast met de locatie, werkzaamheden, blootstellingsroutes, frequentie en duur. Controleer zelf of alle relevante stoffen en werkzaamheden zijn opgenomen.
Stap 2: Beoordelen
Beoordeel de aard, mate en duur van de blootstelling in de werkelijke werksituatie. Onderbouw het blootstellingsniveau met geschikte metingen of een geschikte kwantitatieve schattingsmethode en toets aan de toepasselijke grenswaarden.
In Stoffenjournaal.nl legt u per werksituatie de beoordelingsstatus, methode, beoordelaar, datum en conclusie vast. U kunt een PDF-rapport koppelen of een rapportverwijzing opnemen. De beoordeling zelf wordt buiten deze registratie uitgevoerd, zo nodig door een arbeidshygiënist. Een gekoppeld VIB of de status 'Registratie volledig' is geen bewijs dat de blootstelling voldoende is beoordeeld of beheerst.
Stap 3: Maatregelen nemen
Volg de arbeidshygiënische strategie: eerst vervanging, vervolgens technische maatregelen, organisatorische maatregelen en pas daarna persoonlijke beschermingsmiddelen voor resterende risico's. Onderbouw waarom een hogere maatregel niet mogelijk of onvoldoende is. Voor CMR-stoffen gelden aanvullende regels.
In Stoffenjournaal.nl legt u beheersmaatregelen en persoonlijke beschermingsmiddelen per werksituatie vast. Het CMR-dossier ondersteunt onder meer het vastleggen van vervangingsonderzoek. Een werkplekinstructiekaart (WIK) helpt om gecontroleerde veiligheidsinformatie beschikbaar te maken. U blijft verantwoordelijk voor het uitvoeren van de maatregelen en het controleren van hun werking.
Stap 4: Borgen
Houd het overzicht en de beoordelingen actueel, instrueer werknemers en controleer of maatregelen worden toegepast. Beoordeel opnieuw bij relevante veranderingen in stoffen, werkzaamheden of omstandigheden.
In Stoffenjournaal.nl kunt u herbeoordelingsdatums vastleggen; naderende en verstreken datums worden gesignaleerd. VIB-beheer, WIK's en het wijzigingslogboek ondersteunen het actueel houden en terugvinden van informatie. Voor een inspectie kunt u een inspectiepakket downloaden met het Arbo-register, de beschikbare actuele VIB's en gekoppelde beoordelingsrapporten.
Voorlichting, toezicht op de werkvloer en eventueel vereist arbeidsgezondheidskundig onderzoek moet u daarnaast zelf organiseren. Het inspectiepakket is een bundeling van uw documenten, geen goedkeuring door de Arbeidsinspectie.